Ιπποφαές: Ένα φυτό...γιατρικό στον κήπο σας

Του κ. Δ. Κωνσταντάκου, Γεωπόνου

Πολύς λόγος έχει γίνει το τελευταίο καιρό για το φυτό ιπποφαές που αν και η ύπαρξή του είναι γνωστή εδώ και χιλιάδες χρόνια, μόλις την τελευταία πενταετία έχει ενταχθεί ευρέως στις διατροφικές μας συνήθειες. Τι είναι όμως αυτό που το κάνει τόσο περιζήτητο; Πάρα πολλοί επιστήμονες το κατατάσσουν στη πρώτη δεκάδα των πιο θεραπευτικών φυτών στο κόσμο και όχι τυχαία. Αναλύσεις έχουν δείξει ότι περιέχει περίπου 15 φορές περισσότερη βιταμίνη C από ότι περιέχει το πορτοκάλι και όχι μόνο.

Ιπποφαές………δίνει φτερά

Την τελευταία περίοδο έχει πάρει μεγάλη δημοσιότητα με ολοσέλιδες διαφημίσεις σε μεγάλες αθηναϊκές εφημερίδες, δημόσιες συζητήσεις και δημοσιεύσεις το φυτό Ιπποφαές με θαυματουργές, όπως λέγεται, ιδιότητες. Το ίδιο φαίνεται να συμβαίνει και στο εξωτερικό. Από τους καρπούς του φυτού αυτού παρασκευάζεται σκεύασμα σε κάψουλες που πωλούνται, ως συμπλήρωμα διατροφής, σε τσουχτερή τιμή στα φαρμακεία. Στο εξωτερικό κυκλοφορούν σκευάσματα από ουσίες του καρπού του Ιπποφαούς και στο διαδίκτυο αναγράφονται εκτεταμένα και εκπληκτικά δεδομένα για το φυτό αυτό. Στο AgroForestryTree Database αναφέρεται ότι ο Θεόφραστος και ο Διοσκουρίδης έχουν γράψει ότι οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν το φυτό αυτό ως φαρμακευτικό.

Ιπποφαές, ένα φυτό με ευεργετικές ιδιότητες «κερδίζει» τους Έλληνες αγρότες

Με την ίδια ταχύτητα που κάλπαζαν τα άλογα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αφού πρώτα έτρωγαν ιπποφαές, σε ανάλογο ρυθμό -αν όχι και …ταχύτερο- αυξάνεται το ενδιαφέρον των Ελλήνων αγροτών για την καλλιέργεια του φυτού αυτού, στη χώρα μας. Πέραν του γεγονότος ότι, η καλλιέργεια ιπποφαούς δεν είναι απαιτητική, τα κέρδη από την πώληση της παραγωγής ισοδυναμούν με "χρυσορυχείο", όπως τονίζουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ οι γνωρίζοντες καλά την αγορά αυτή, που, αν και στη χώρα μας βρίσκεται στο ξεκίνημά της, χαρακτηρίζεται "πολλά υποσχόμενη". "Είναι μία δυναμικά αναπτυσσόμενη αγορά, σε ευρωπαϊκό επίπεδο και καταγράφεται 'τεράστιο' το εύρος χώρου για τη δραστηριοποίηση νέων 'παικτών'", τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γεωπόνος και συντονιστής της όλης προσπάθειας στη χώρα μας, Σπύρος Μπίπος.

Ιπποφαές, μια δυναμικά αναπτυσσόμενη καλλιέργεια

Βασικά σημεία εισήγησης του κ. Κάσσανδρου Γάτσιου, Γεωπόνου, Συγγραφέα

Το φυτό αυτό αναφέρεται από τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, Διοσκουρίδη και Θεόφραστο σαν φαρμακευτικό φυτό. Χαρακτηριστικά, η παράδοση αναφέρει ότι οι στρατιώτες του Μ. Αλέξανδρου έδιναν μαζί με τον σανό των αλόγων τους ιπποφαές για να αποκτήσουν ευρωστία αλλά και γρήγορη ανάπτυξη δίδοντας ταυτόχρονα λαμπερό χρώμα στο τρίχωμα τους. Το φυτό αυτό είναι ένας φυλλοβόλος θάμνος που φθάνει σε ύψος τα 2,5-3 μ μερικές ποικιλίες του φέρουν αγκάθια, ενώ παράγει μικρού μεγέθους πορτοκαλί χρώματος καρπούς.

Εχθροί και ασθένειες του ιπποφαούς. Οι δυνατότητες της βιολογικής καλλιέργειάς του

Βασικά σημεία εισήγησης του κ. Γεωργίου Πατακιούτα, Γεωπόνου, Καθηγητή ΤΕΙ Ηπείρου

Ο κος Πατακιούτας αναφέρθηκε πρώτα στο γεγονός ότι η καλλιέργεια του ιπποφαούς είναι νέα στην Ελλάδα και δεν υπάρχουν μέχρι τώρα επίσημα καταγεγραμμένα δεδομένα και ότι σε αυτό το στάδιο μεγάλη σημασία έχουν τα προληπτικά μέτρα και το υγιές γενετικό υλικό. Υψίστης σημασίας είναι τα δενδρύλια να είναι πιστοποιημένα και ελεύθερα εχθρών και ασθενειών. Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία το ιπποφαές είναι φυτό, που γενικά έχει λίγους εχθρούς και ασθένειες. Συγκεκριμένα από τους εχθρούς  του, ελάχιστα έντομα μπορούν να θεωρηθούν επιζήμια για την καλλιέργεια. Ακόμα δε και αυτά, όπως λόγου χάριν οι αφίδες (μελίγκρες), αντιμετωπίζονται εύκολα τόσο με συμβατικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα όσο και με βιολογικά.

Το Ιπποφαές: Τα χαρακτηριστικά, η χρήση και τα προϊόντα του γνωστού από αρχαιοτάτων χρόνων φυτού ...

Το ιπποφαές (Hippophae), το όνομα του οποίου ετυμολογικά παραπέμπει σε φωτεινό- λαμπερό άλογο (ίππος: άλογο, φαός: λάμψη, φως), είναι ένα σπάνιο φυτό-θάμνος με εξαιρετικές ιδιότητες για τις οποίες υπάρχουν αναφορές από την αρχαιότητα σε κείμενα του Διοσκουρίδη, πατέρα της Φαρμακολογίας αλλά και του Θεόφραστου, μαθητή του Αριστοτέλη.
Τα φύλλα και οι καρποί του φυτού καταναλώνονταν από τα άρρωστα και τραυματισμένα άλογα του Μ. Αλεξάνδρου με αποτέλεσμα να αποκτούν λαμπερό τρίχωμα, περισσότερη δύναμη και να αναρρώνουν γρηγορότερα. Στη Μογγολία, σύμφωνα με τον θρύλο, τα στρατεύματα του Τζένγκις Φαν έπιναν χυμό από ιπποφαές για την γρήγορη επούλωση των πληγών τους ενώ χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα ως άριστο τονωτικό.

Θα φέρει όσα υπόσχεται το ιπποφαές;

Το ενδιαφέρον αγροτών και όχι μόνο φαίνεται πως κεντρίζει το ιπποφαές. Μια πολλά υποσχόμενη καλλιέργεια, που υπόσχεται υψηλά κέρδη δελεάζει πολλούς παραγωγούς που το βλέπουν ως μια προσοδοφόρα εναλλακτική επένδυση. Το ιπποφαές είναι ένα σκληρό και ανθεκτικό φυτό που μπορεί να αναπτυχθεί σε κάθε έδαφος και κλίμα. Βέβαια, εκτός από τη ραγδαία εξέλιξη που πραγματοποιείται στη χώρα μας, δεν είναι λίγοι αυτοί που παρουσιάζουν και μια σχετική επιφυλακτικότητα απέναντι σε κάθε νέα καλλιέργεια. Σύμφωνα με παραγωγούς και γεωπόνους, η καλλιέργεια έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα εξάπλωσης, αφού υπολογίζεται πως σήμερα σε όλη τη χώρα υπάρχουν 80.000 – 100.000 φυτά και προβλέπονται άλλα τόσα μέσα στην επόμενη χρονιά. Το ιπποφαές είναι ένα σκληρό και ανθεκτικό φυτό που μπορεί να αναπτυχθεί σε κάθε έδαφος και κλίμα, ωστόσο τα αγαπημένα του εδάφη είναι τα ελαφριά προς μέσης σύστασης, που περιέχουν και κάποια ποσότητα άμμου.

Όταν η Εύα δοκίμασε το ιπποφαές

Της κ. Αννας Στεργίου

Πριν από λίγα χρόνια, η Εύα Μπουλοκώστα, έχοντας ακούσει για το ιπποφαές, μπήκε σ' ένα φαρμακείο και το δοκίμασε σε κάψουλες. Το αμέσως επόμενο βήμα ήταν να στραφεί στο Διαδίκτυο, να μάθει βασικές πληροφορίες. Κι αφού πέρασε από τη Σκύλλα στη Χάρυβδη, σήμερα είναι η ίδια παραγωγός ιπποφαούς, του φρούτου, από τις λεγόμενες υπερτροφές (super foods), που βοηθούν τον οργανισμό να βάλει υψηλές ταχύτητες με φυσικό τρόπο. «Απογοητεύτηκα στην αρχή», λέει η Εύα Μπουλοκώστα. Ενώ το ιπποφαές παρουσιάζεται για τον αγροτικό πληθυσμό ως το φρούτο-θαύμα, που θα φέρει εισόδημα γρήγορα και εύκολα, ο δρόμος δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Πείσμα, μεράκι, τύχη, ίσως όλα αυτά μαζί, συνετέλεσαν, ώστε η Εύα, σύζυγος και μητέρα δύο κοριτσιών, της Κωνσταντίνας και της Ευθυμίας, να είναι από τις τυχερές που είδε τα δέντρα της να καρπίζουν.

Το «χρυσό» ιπποφαές έχει και παγίδες

Τον Αύγουστο του 1896, στο Κλοντάικ του Βορειοδυτικού Καναδά, στα σύνορα της χώρας με την Αλάσκα, ανακαλύφθηκε χρυσός. Οπως είχε συμβεί και σε αντίστοιχες περιπτώσεις στην αμερικανική ιστορία, οδήγησε σε ένα μαζικό κύμα μετανάστευσης από τις ΗΠΑ: παραπάνω από 40.000 κατάφεραν να ξεπεράσουν αντίξοες καιρικές συνθήκες και άλλες δυσκολίες και να εγκατασταθούν στην περιοχή. Πολύ περισσότεροι όμως το επιχείρησαν χωρίς επιτυχία. Χρυσό τελικά δεν βρήκαν πάνω από 4.000, όσοι έφτασαν εκεί πρώτοι ή απλά στάθηκαν πιο τυχεροί. Ελάχιστοι πάντως έγιναν πλούσιοι από τον χρυσό. Σε κάποιον βαθμό η ιστορία αυτή αντικατοπτρίζει και τη σημερινή συζήτηση για τις εναλλακτικές καλλιέργειες στη χώρα μας.

Εισόδημα που φθάνει και ξεπερνά τις 2.000 ευρώ ανά στρέμμα μπορεί να αποφέρει η καλλιέργεια του ιπποφαούς

Με τη μέθοδο της συμβολαιακής γεωργίας που εξασφαλίζει τη διάθεση της παραγωγής. 

Σημαντικό πλεονέκτημα της καλλιέργειας του ιπποφαούς που συγκαταλέγεται στην κατηγορία των λεγόμενων υπερτροφών (super foods) είναι ότι -σύμφωνα με τους γνώστες- έχει ελάχιστες απαιτήσεις καλλιεργητικής φροντίδας, προσαρμόζεται ακόμη και στις πιο ακραίες καιρικές συνθήκες ξηρασίας και παγετού, ενώ μπορεί να φυτευτεί και σε άγονα εδάφη.

Η καλλιέργεια του ιπποφαούς μπορεί να δώσει μια παραγωγή σε καρπούς 800-1.000 κιλών το στρέμμα και 100-150 κιλά φύλλα

Το ιπποφαές -όπως μας αναφέρει ο γεωπόνος Κάσσανδρος Γάτσιος που έχει εκδώσει και βιβλίο για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια με τίτλο «Ιπποφαές, το πολυδύναμο φυτό του μέλλοντος»- είναι ένα είδος που καλλιεργείται για την παραγωγή καρπών από δεκαετίες στην Ευρώπη και την Ασία, αλλά και ως φυτό για την προστασία των επικλινών εδαφών από τη διάβρωση, όπως και ως καλλωπιστικό φυτό.

Πρόκειται για μια νέα καλλιέργεια που άρχισε να γίνεται γνωστή τα τελευταία 2-3 χρόνια υποσχόμενη ένα καλό εισόδημα και με σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης. Το έλλειμμα βέβαια μέχρι σήμερα στον τομέα της μεταποίησης του συγκεκριμένου προϊόντος αναμφίβολα αποτελούσε ένα μειονέκτημα για την ενασχόληση με το ιπποφαές.

Ιπποφαές: Καλλιέργεια, τιμή, χρήσιμες πληροφορίες

Μια νέα καλλιέργεια σπέρνει… ελπίδες στους Έλληνες. Πρόκειται για το Ιπποφαές, το οποίο μόλις τα τελευταία δυο χρόνια "δοκιμάζεται" επί ελληνικού εδάφους, από μεμονωμένους παραγωγούς σε διάφορες περιοχές της χώρας. Η υψηλή θρεπτική αξία, η ανθεκτικότητα, η προσαρμοστικότητα, οι πολλαπλές χρήσεις του, αλλά και οι υψηλές λιανικές τιμές που επιτυγχάνει, αποτελούν τα βασικά χαρακτηριστικά ενός φυτού, οι ρίζες του οποίου χάνονται στα βάθη των αιώνων.

Ιπποφαές: Γενικά

Ονομασία - Ιστορία

Αν και στη σύγχρονη Ελλάδα το ιπποφαές (αρχ. ιππόφαος, ιππόφεως, ιπποφανής) χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια, στην αρχαιότητα η χρήση του ήταν πολύ διαδεδομένη. Σχετικές αναφορές υπάρχουν σε κείμενα του Θεόφραστου, μαθητή του Αριστοτέλη, αλλά κυρίως του Διοσκουρίδη, του πατέρα της Φαρμακολογίας. Το όνομά του το οφείλει στα στρατεύματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που παρατήρησαν ότι τα άρρωστα και τραυματισμένα άλογα που έτρωγαν τα φύλλα και τους καρπούς του φυτού ανάρρωναν γρηγορότερα, αποκτούσαν περισσότερη δύναμη, ενώ το τρίχωμά τους δυνάμωνε και γινόταν πιο λαμπερό. Η ονομασία στα λατινικά του γένους Hippophae προέρχεται από τις λέξεις ίππος<ίππ(ο)- (άλογο) + -φαές, ουδ. του -φαής<φάος (φως, λάμψη), άρα σημαίνει φωτεινό, λαμπερό άλογο.